Hukuk Profesörü
4801 Massachusetts Ave. NW.
Tel: (202) 274-4239
Faks: (202) 274-4130
E-mail: hschwar@wcl.american.edu
Bölüm 4422 ile ilgili Yorum ve Sorulara Cevaplar
Madde I
1. “Suç isleme amacina yönelik bir sebeke” son derece genistir. Bu çok küçük bir suçu bile kapsar görünmekte ve çok agir cezalar uygular. Bu tür bir amaç ile ilgili alakali faaliyetlerin kapsami o kadar genistir ki bir isletmenin faaliyetleri esnasinda küçük bir suç islendigi taktirde, bir savcinin kasit isnat etmesi kolay olacak ve o zaman çok sayida insan sorusturma kapsamina alinacaktir.
Bu özellikle medya kuruluslari ile ilgili ciddi bir sorundur çünkü suç teskil eden hakaret ve diger benzeri yasalarla diger yanda yasal olan konusma arasindaki çizgi çok belirsizdir. Türk Yasalarina göre hemen hemen her türlü elestirel veya “ küçük düsürücü” malzeme suç teskil eder. Bkz. Ceza Kanunu Madde 158, 159, 156, 480, 482. Bu Mustafa Kemal Atatürk gibi ölmüs insanlar hakkindaki hakaretlere veya elestirel yorumlara bile uygulanir. Bu yasa bu sekilde özgür basin karsisinda son derece ciddi bir tehdit olusturur ve hemen hemen kesinlikle Avrupa Insan Haklari Antlasmasinin 10. Maddesini ihlal eder.
2. Madde I “bu tür bir sebeke adina herhangi bir faaliyette bulunanlari veya bu sebekeye kasitli bir sekilde hizmet eden kisileri” siddetli bir sekilde cezalandirir. Bu kategorilerden biri bir suç amaçli bilgiye dayali bir suç isleme amaci tasimayan tamamen masum insanlar tarafindan yapilmis tamamen masum faaliyetleri kapsayabilir. Bu ikinci kategori “ kasitli” olup birinci kategorinin kasitli olmamasina dayanir. Bu son derece büyük haksizliktir çünkü yasanin kapsaminin genisligi ve en küçük ve masum olanlari bile içerecek sekilde “bu halka adina yapilan her türlü faaliyeti de kapsamasi nedeniyle uygulama agina çok sayida masum insani da düsürebilir.
Ayni analiz Madde I'in bir sonrakinden son paragrafina kadar olan kisim için de geçerlidir.
Madde III, IV
Evlerin, kayitlarin ve verilerin Casusluk ile ilgili olarak aranmasina Mahkeme izni olmasi hariç olmak üzere izin verilmemeli ve ancak yetkililerin el koyabilecegi bir seyin gerçekten var olduguna dair “kuvvetli isaretler” bulundugunda izin verilmelidir. Evlerin aranmasi ancak olaganüstü kosullarda ve yakin yargi denetiminde izin verilmelidir.
Sorular
4. Avrupa Antlasmasinin 5.3 nolu Maddesi'ne göre “ bir kisi derhal hakimin huzuruna çikarilacak ......(ve) makul bir süre içinde yargilanma veya yargilama devam ederken serbest birakilma hakkina sahip olacaktir” Bir yargilama durusmasindan önce bes aylik bir göz alti “ hizli “ bir süreç degildir ve özellikle savci süphelerin zayif oldugunu kabul ettiginde göz altindaki kisi serbest birakilmalidir. Bu sartlar altinda 7 ay, Antlasmanin 5.3 nolu maddesinin çok daha açik ihlalidir.
5. Yasalari ihlal ederek alinan delil yasal delil olarak görülemez ve çogu ülkenin yasalarina göre de delil olarak kabul edilmez. Bu “ Özel hayata ......... saygi gösterilmesi hakkinin” ihlalidir. Delillerin kapsam disi tutulmasi tek geçerli çözüm yoludur ve Antlasmanin 13. Maddesi tarafindan sart kosulmus gözükmektedir.
6. Anlasmanin 3. Maddesi ihlal edilmesi suretiyle elde edilen delil kabul edilemez.
8. Durusma yapilmadan (WITHOUT A TRAIL) 9 ay süren göz alti hakli gösterilemez. Savcinin görüsünün uygunlugu benim hakkinda bilgi sahibi olmadigim bir Türk Yasasi konusudur.
Herman Schwartz
Hukuk Profesörü